FC United składa hołd Newton Heath
Podczas gdy w zeszłą sobotę kibice Manchester United szaleńczo świętowali zwycięską bramkę Paula Scholesa około pięciuset kibiców FC United, klubu powstałego w 2005 roku jako forma protestu przeciwko przejęciu United przez rodzinę Glazerów, śpiewało dla swojej drużyny w trakcie zupełnie innego meczu - zakończonego porażką 1-4 z Boston United.
Tak kontrastowo przedstawia się sytuacja odkąd pojawili się Glazerowie i obciążyli klub swoimi długami teraz sięgającymi ponad 700 milionów funtów. Mimo zadłużenia "duże" United zdobyło trzy mistrzostwa i Puchar Europy podczas gdy FC United wywalczyło trzy awanse w północnych ligach amatorskich docierając w tym sezonie do Unibond Premier Division.
Na Old Trafford kwitnie zielono-złota kampania Manchester United Supporters Trust. Jest ona zwrotem w kierunku prawdziwych wartości Newton Heath, protoplasty Manchesteru United. Również FC United ujawniło zamiar złożenia hołdu tej tradycji ogłaszając porozumienie z radą miasta Manchester dotyczące dzierżawy gruntu pod nowy pięciotysięczny stadion w Newton Heath.
Kompleks sportowy Ten Acres, potrzebująca remontu lokalizacja nowego stadionu, znajduje się w pobliżu miejsca gdzie Newton Heath rozgrywało swoje pierwsze prehistoryczne mecze w zielono-złotych barwach. W sąsiedztwie znajduje się niewielkie osiedle gdzie swoje ulice mają Busby Babes: Roger Byrne, Duncan Edwards, Eddie Colman.
- Miejsce jest położone blisko centrum Manchesteru, a to dla nas bardzo ważne, ale znaczenie historyczne i emocjonalne ma wielkie znaczenie - powiedział Andy Walsh, dyrektor generalny FC United. - FC United jest innym alternatywnym klubem dla fanów United i chcemy być wierni prawdziwemu dziedzictwu Newton Heath, chcemy być częścią społeczności dostępną dla zwykłych pracujących ludzi Manchesteru.
Jak na klub, którego bannery na stadionie chwalą "futbol młodzieżowy" plany zdobycia nowego stadionu były bardzo profesjonalne. Pracując z prawnikami, konsultantami i księgowymi FC United stworzyło propozycję stadionu za 3,5 miliona funtów. Projekt zakłada renowację centrum sportowego i stworzenie zabudowań do użytku mieszkańców okolic stadionu. Rada miasta już przyznała dotację dla tego projektu, FC United wystąpiło również o dofinansowanie do Football Foundation. Celem klubu jest zdobycie reszty pieniędzy poprzez wypuszczenie akcji dla kibiców, które jednak nie będą wiązały się z dodatkowymi korzyściami finansowymi bądź dodatkowymi głosami gdyż klub nie chce zakłócić tak chwalonej polityki jeden członek-jeden głos.
- Prospekt jest właśnie na ukończeniu - mówi Walsh, niegdyś zagorzały przeciwnik przejęcia United przez Glazerów i przekształcenia United w spółkę akcyjną z ograniczoną odpowiedzialnością. Dziś uśmiecha się na myśl o swoim planie wyemitowania akcji. FC United rozwija się kłądąc nacisk na wartości, których fanom zaczęło brakować na Old Trafford. Klub stara się utrzymywać ceny biletów na poziomie dostępnym dla 2 tysięcy stałych kibiców oraz stara się angażować w prace społeczne. Projekt stadionu będzie wzbogacony o "zablokowanie aktywów" - prawne porozumienie, na mocy którego stadion nie będzie mógł zostać oddzielony od klubu i sprzedany.
Przypomnienie o tym jak ważne jest takie zabezpieczenie pojawiło się w zeszłym tygodniu gdy były szef Wrexham Mark Guterman otrzymał zakaz zarządzania klubem na siedem lat. Guterman przyznał się do "wykorzystania dóbr klubu" - w 2002 roku wyzbył się praw klubu do użytkowania terenów na Racecourse Ground.
Akt własności został przekazany firmie, której właścicielem był partner Gutermana Alex Hamilton, a umowa dzierżawy gruntu została zmieniona dając klubowi 12 miesięcy na jego opuszczenie. Guterman przyznał, iż pierwotnym celem tego planu była korzyść jego i jego partnera, a nie korzyść dla klubu.
Współczesna idea klubów zarządzanych przez kibiców narodziła się na Butchers Arms w Northampton w 1992 roku gdy Brian Lomax, członek partii Liberałów i kibic Northampton Town, płakał nad sposobem zarządzania klubem. Lomax doprowadził do założenia demokratycznej organizacji kibiców. Ten pomysł zrobił wrażenie na Football Task Force, organizacji, która doprowadziła do założenia w 2000 roku Supporters Direct - filii organizacji, na czele której stanął Lomax, a której celem miało być zachęcanie kibiców do zrzeszania się.
Zrzeszenia kibiców uformowały się już w ponad 150 klubach Anglii, Walli i Szkocji. W tym sezonie, szczególnie dzięki zielono-złotej kampanii MUST, idea zarządzania przez kibiców stała się dużo lepiej rozumiana przez pozostałych, "masowych" fanów. Fakty są teraz dobrze znane - kibice wiedzą już, że Barcelona i Bayern są zarządzane przez kibiców, odpowiednio, w 100 i ponad 50 procentach. Znaczący jest fakt, że zarówno Partia Pracy jak i Partia Konserwatywna w swoich programach wyborczych zakładają zwiększenie zarządzania przez kibiców w Wielkiej Brytanii.
Wysiłki Czerwonych Rycerzy zmierzają do sfinalizowania największego do tej pory tego typu przedsięwzięcia. Grupa multimilionerów wyrażająca wspólną myśl, że klub nie służy do nadużyć finansowych, a powinien być zarządzany bez przynoszenia znacznego zysku dając kibicom możliwość kupna kolejnych udziałów. Prowadzeni przez głównego ekonomistę Goldman Sachs Jima O'Neilla Czerwoni Rycerze zapewniają, iż wszyscy inwestorzy są oddani tej sprawie.
Jednak plany Czerwonych Rycerzy obrazują podstawową przeszkodę z jaką zrzeszenia kibiców musiały mierzyć się w ostatnich latach - dostęp do gotówki. Kilka z nich heroicznie uratowało od niebytu o wiele mniejsze kluby takie jak York City czy Chesterfield jednak później sytuacja finansowa zmusiła ich do oddania klubów w ręce biznesmenów. Exeter City jest obecnie jedynym klubem Football League pozostającym w całości w rękach kibiców, spore udziały kibice mają w Lincoln City i Swansea. Jednak oddanie Notts County przez zrzeszenie kibiców w ręce Munto Finance pozostaje lekcją jak nie należy tego robić.
Jeżeli partie polityczne faktycznie chcą zachęcać fanów do przejmowania władzy w klubach wartych wiele milionów funtów muszą określić jak w praktyce może to być zrobione. W epoce właścicieli miliarderów zwykli kibice mimo, że szczerze oddani wspólnej idei wciąż zmagają się z wieloma przeszkodami w walce o finanse.
W międzyczasie FC United pokazują co można osiągnąć zaczynając od zera - opierając klub na lojalności, uporze i ciężkiej pracy.
